Parochienieuws
Adventbrief 2010 van onze bisschop Mgr.de Korte, "De waarde van weerloosheid"
Half december vorig jaar begon het in Nederland flink te vriezen. Heel veel Nederlanders kregen de kriebel in de buik. Zou de vorst aanhouden? Velen vroegen zich af waar de eerste schaatsmarathon zou worden gereden. In Friesland hoopte menigeen op een Elfstedentocht. Maar al heel snel ging het sneeuwen. En daarmee vervlogen alle schaatsdromen. Want sneeuwijs is ongeschikt om te schaatsen. De schaatsbond waarschuwde de mensen en noemde het ijs levensgevaarlijk. Toch gingen genoeg waaghalzen het ijs op. Menigeen kwam ten val. De meesten liepen een flinke blauwe plek op, anderen braken een arm of pols. Een ontspannen middagje schaatsen eindigde bij de dokter.
Man onderuit
Eerder in 2009 publiceerde de bekende katholieke journalist Leo Fijen een nieuw boek. Hij beschrijft daarin ook een pijnlijke val op het ijs. Met een gebroken pols belandt hij in het ziekenhuis. Fijen is een man van onze tijd. Tuk op zijn zelfstandigheid en autonomie, zoals de meesten van ons. Plotseling is er van die onafhankelijkheid niets meer over. Hij is in het ziekenhuisbed een kwetsbaar, weerloos mens geworden. Afhankelijk is nooit leuk. Maar Fijen leert ook dat het tegelijkertijd ruimte schept om de ander te naderen. Hij wordt omringd door zorgende verpleegkundigen en bezorgde dierbaren. In alle zwakheid wordt hij omarmd door de goedheid van God. Gods barmhartigheid geeft Leo Fijen de ruimte om voluit te leven in afhankelijkheid.
Weerloosheid
Ook mensen die geen pols hebben gebroken, zijn op de keper beschouwd broze breekbare en kwetsbare mensen. Wij hebben echter allerlei mogelijkheden om dat te verdoezelen. Achter een opgetrokken façade doen wij net alsof wij onaantastbaar zijn. Wij pochen en blazen ons op om onze diepste weerloosheid te verbergen. Het geeft aan het leven van veel mensen een onnodige kramp. Heel jammer eigenlijk.
God: weerloze overmacht
Waarom schrijf ik dit in deze Adventsmeditatie op weg naar het Kerstfeest, het geboortefeest van onze Heer? Eigenlijk omdat ik denk dat weerloosheid ook een wezenlijke trek van onze God vormt. De God van de Schriften, die in de loop van Israëls geschiedenis een gezicht gekregen heeft, toont zich in Christus immers ook kwetsbaar, weerloos en afhankelijk. Het vormt een centraal thema in de Bijbelse Godsopenbaring. De heilige God, Schepper van het zichtbare en onzichtbare, is in Jezus kwetsbaar naast ons komen staan. De Bijbelse God, die altijd groter is dan wij mensen kunnen denken, sis in alle weerloosheid mens onder de mensen. Hij is in Christus dienaar tot het uiterste. Zelfgevende verzoenende, doodbloedende liefde. Maar God is geen tandeloze tijger. De weg van het kruis is immers de weg naar het leven geworden. De Kerk leeft van het geheim van de Paasmorgen. Christus is de Levende. Vanuit het geheim van kruis en opstanding kunnen wij dan ook spreken over de weerloze overmacht van onze God.
Prins Claus
In 2002 overleed prins Claus. De Koninklijke familie heeft vanouds goede banden met Huub Oosterhuis. Hij leidde dan ook de uitvaartdienst in de Grote Kerk van Delft. In zijn overweging beschreef Oosterhuis zijn bezoek aan de prins in het AMC te Amsterdam, op Koninginnedag. Zij keken samen naar de festiviteiten op de televisie.”Hij (prins Claus) wees naar het televisietoestel en zei:”Kijk, daar zijn ze: daar hoor ik bij: dat is mijn plek, naar haar”. En hij straalde”. Een prachtige samenvatting van het leven van de prins. Als lid van het koninklijk huis, levend in een glazen huis, was dat leven niet altijd gemakkelijk geweest. Maar hij werd gedragen door zijn liefde voor zijn vrouw, koningin Beatrix en zijn zonen.
“Daar hoor ik bij”
Soms denk ik dat het bij onze God niet veel anders is. Dat god, als Hij ons mensen ziet, naar de aarde wijst en zegt:”Kijk daar, bij die mensen, daar hoor ik bij, naast hen. Dat is mijn plek”. God wil bij ons wonen. Als een licht in onze duisternis. Als een vuur in onze vaak verkilde wereld. Christus, Emmanuel, God-met-ons, Kerstmis vieren is vieren dat God voor ons geen verre en onbereikbare God is gebleven. Integendeel, Hij komt ons weerloos tegemoet in de gestalte van Jezus om alles met ons te delen, ons leven, onze doodsnood, ons sterven.
En toch
Wij worden uitgenodigd om in vriendschap met deze God te leven. Om onze hand te leggen in de hand van Christus. Samen met Hem mogen wij onze levensreis maken. Maar deze vriendschap kan intens worden aangevochten. Als de dood dichtbij komt en een dierbare weg rooft, lijkt /god veelal ver weg. Evenzo kan die aanvechting over ons komen als wij worden getroffen door een chronische ziekte, door ontrouw van een dierbare, door werkeloosheid en arbeidsongeschiktheid. Als ons leven duister wordt, klinkt het spreken over vriendschap met Christus wel vroom maar vaak ook wat wereldvreemd. Maar misschien is het juist in tijden van duisternis belangrijk om onze kwetsbaarheid en afhankelijkheid te erkennen. Juist dan wil Christus ons al een vriend bijstaan en dragen. Gelukkig de mens die mag beleven dat God in Christus begaan is met ons mensen. Vanuit dat geloof wens ik u een vruchtbare Adventstijd en een Zalig Kerstfeest.
Mgr. Dr. G.J.N. De Korte
Bisschop van Groningen Leeuwarden.